ڕێبوار ستار 11:34 AM - 2026/08/03

با یادی شەنگال بکەینە دەرفەت بۆ یەکخستنی ماڵی کورد
ڕێبوار ستار
کارەساتی شەنگالی بریندار، کە لە ٣ی ئابی ٢٠١٤دا لەلایەن گرووپی تیرۆریستی داعشەوە بەسەر خوشک و برایانی ئێزیدیماندا هێنرا، یەکێکە لە دڵتەزێنترین، قێزەونترین و نامرۆڤایەتیترین پەڕەکانی مێژووی هاوچەرخ و قڕکردنێکی ڕاستەقینە، کە تێیدا هەزاران پیاوی بێتاوان زیندەبەچاڵ کران، ژن و کچانی کورد ڕفێنران و وەک کۆیلە مامەڵەیان پێوە کرا، سەدان منداڵ و بەساڵاچوو بەهۆی برسیەتی و تینوویەتی لە چیای شەنگال گیانیان لەدەستدا، کە بەهۆی قووڵیی قەبارەکەیەوە لەلایەن کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییەوە بە رەسمی وەک جینۆساید و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی ناسێنرا.
لەو ڕۆژەدا خەڵکی شەنگال خەڵکانێکی بێتاوان و زوڵملێکراو بوون، لە زێدی خۆیاندا سەرقاڵی بژێوی ژیانی خۆیان بوون، هەموو ئامانجیان ئەوە بوو چۆن شەنگال ئاوەدانتر بکەن، کەچی کۆمەڵێک شەمشەمەکوێرەی قین لەدڵ و دڕندە دایان بەسەر خاکی شەنگال و خەڵکەکەیدا و ئەوەی کردیان کردیان لە کوشتن و قاتوقڕی بەسەریاندا و ماڵەکانیان خاپوور کرد بەسەریاندا، ئەوە پێی دەوترێت نامرۆڤایەتی کە داعشەکان کردیان، ئەمەی شەنگال مشتێکە لە غەدر، ئەگەر باسی کارەسات و نەهامەتییەکانی گەلی کورد بکەین ڕەنگە بە چەندین نووسین و فیلم و دراما و توێژینەوە و لێکۆڵینەوە کۆتایی نەیەت، چونکە هەر ڕۆژەی گەلەکەمان بەدەست ئازارێکی قووڵەوە ناڵاندویەتی.
لە دوای ڕاپەڕین و ڕووخانی ڕژێمی بەعسەوە، کوردستان و عێراق کەوتنە قۆناغێکی نوێی حوکمڕانی و دەوڵەتدارییەوە، کە تێیدا لایەنە سیاسییە کوردی و عێراقییەکان پێکەوە هەنگاویان نا بۆ بەهێزکردنی عێراقی نوێ و هەرێمی کوردستان، سەرکردەکانی کورد ڕۆڵی گەورە و کاریگەریان هەبوو لە سەقامگیریی عێراق و پتەوکردنی پەیوەندیی نێوان هەرێم و بەغداد، بەتایبەت ڕۆڵی گەورەی سەرۆک مام جەلال لەو بوارەدا. سەرەڕای ئەوەی ئاڵۆزی و گرژییەکانی ناوچەکە بوونە هۆی ناسەقامگیریی عێراق و هەندێک جار کاریگەرییان لەسەر پێگەی هەرێم هەبوو، هەندێک جار لایەنە سیاسییە کوردییەکانیش گرژییان دروست کرد، بەڵام هەرگیز نەگەیشتە ئەو ئاستەی ئارامی و سەقامگیریی هەرێم بكەوێتە مەترسیەوە، ئەگەر بەهۆی بۆچوونی سیاسیی لایەنەکانەوە ساردی دروست بووبێت، کەچی دۆخی هەرێمی کوردستان هەرگیز نەگەیشتووەتە ئەم ئاستە چەقبەستووەی کە ئێستا پێیدا تێپەڕ دەبێت، کە هۆکارەکەی فشاری سیاسی و بەرژەوەندیی تەسکی حزبییە، بە جۆرێک کە خەڵکی هەرێمی کوردستان لە دۆخێکی دڵەڕاوکێ و تا ڕادەیەک نائارامدا دەژین، لە لایەک قەیرانی سیاسی، پەکخستنی پەرلەمان و دواکەوتنی پێکهێنانی حکومەت، لە لایەکی تریشەوە قەیرانی دارایی، کێشەی مووچە، بێکاری و کەمیی کارەبا و نەوت و بەنزین بوونەتە مۆتەکەی سەر دڵی خەڵک.
بەڵام هێشتا ئومێدی خەڵک نەگەیشتووەتە بنبەست و ئومێدیان وایە ئەم دۆخە تێدەپەڕێت و لایەنە سیاسییەکان ئیتر کاتی ئەوە هاتووە واز لە بەرژەوەندییە تایبەتەکان بهێنن و دەست بخەنە ناو دەستی یەک و پێکەوە بۆ خزمەتکردنی خەڵک کار بکەن. ئەگەرچی پێشتر چەندین هەوڵ دراوە بۆ دانیشتن، دانوستان و گفتوگۆ بەڵام سەرکەوتوو نەبووە، بۆیە ئێستا کاتی ئەوە هاتووە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان وەک هەمیشە هیوا و ئومێدی خەڵک بووە دەستپێشخەرییەک بکات بۆ یەکخستنی لایەنە سیاسییەکان و جارێکی تر دەرگای گفتوگۆ بکاتەوە، بەتایبەت لەم دۆخەدا، با هاوپەیمانیی یەکێتی و نەوەی نوێ لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان یادی کارەساتی شەنگال دەرفەتێکی گەورەیە بۆ سەرلەنوێ کارکردنی پێکەوەیی و کۆتاییهێنان بەم دۆخە چەقبەستووەی هەرێم، تاوەکو وەک وەفایەک بۆ قوربانیانی شەنگال و خوێنی شەهیدە نەمرەکان بگەنە ڕێککەوتن، پەرلەمان کارا بکرێت و حکومەتێکی نوێی خەڵک پێکبهێنرێت کە بۆ خزمەتکردنی خەڵک بێت و کۆتایی بەم قەیرانە یەک لەدوای یەکانە بهێنرێت، و پێکەوە هەرێمێکی ئاوەدان و بەهێز بەڕێوە ببرێت و پێگە و سەنگی کورد لە بەغداد بەهێزتر بکرێت تا بە تەواوەتی هەموو مافە ڕەواکانی گەلەکەمان بێنە دی.