ستران عەبدوڵڵا 17/9/2023

پەڕینەوەی مەسەلەی کورد، ئەسڵ و ئەرکە

ستران عەبدوڵڵا
سیاسەت لە کوردستان ناونیشانی زۆرە، حزب و مینبەر و ئاماژە و بۆنەش هەروەتر. وا ‏ئاڵۆز و باڵۆزە بەقەدەر ئاڵۆزی خودی سیاسەت و بەرز و نزمی تۆبۆگرافیای کوردستان لق ‏و پۆپی لێ دەبێتەوە. سەد ساڵ زیاترە خەریکە ناوەرۆکێکی نەتەوەیی و نیشتمانی بەخۆوە ‏دەگرێت کە مەسەلەی کوردە، بەڵام لەزۆر وێستگەی ئەم سەد ساڵەدا ناونیشان و ئایدیا و ‏مەبەستی جۆراوجۆر خۆیان تێکەڵی ئەم مەسەلە کردووە و قسەی لەسەر دەکەن و قسەیان ‏لەسەری هەیە، ئەمەش دەرکەوتێکی نۆرماڵە چونکە رووداوەکانی مەسەلەی کورد وەک هەر مەسەلەیەکی ‏نەتەوەیی، هی هەر میللەتێک، لەسەر زەمینی واقیع دەقەومێن، کار و کاردانەوەی بەرامبەر ‏هەیە. هەژموونی مەسەلەی کورد یان کوردێتی سیاسەت لە کوردستان بە جۆرێکە خاوەن ‏ئایدیاکانی تریش خەباتی خۆیان هەر بەناوی کوردایەتییەوە ناوزەد دەکەن و لەمەشدا ‏خراپیان نەکردووە، مادام ئەسڵ ئەوەیە جولە هەبێ و لە کۆتایی مەنزڵدا کورد سەربەرز و ‏کوردستان پایەدار بێت.‏
مەسەلەی کورد بە هەموو دامەزراوەکانی لە خزمەتیدان و بۆنەی پێکهاتنیان ئەستوورکردنی ‏باسکێتی، تا دەرەقەتی ئەرکەکانی قۆناغ بێت، سەدان کتێب و شانامە و ئەدەبیاتی لەسەر ‏نووسراوە و بۆ نووسراوە، گشتیان باشن و پێویستن و جێ دەگرن، بەڵام هیچیان ناکاتە ‏ئەوەی لە ساتەوەختی پێویستیدا، وەختێ دێتە بەردەم بڕیار و پێویستی هەڵسەنگاندنی ‏دەسبەجێ، دەخوازرێ باش بکرێت و چاک قرساندنی بۆ بکرێت. ئەم ساتەوەختە گرەوی ‏گەورەیە کە ئەزموون و دەسکەوتی کەڵەکە دێنێتە زمان. ئەگەر ساتە وەختەکە باش ‏نەپێورێت ئیشەکەمان تێکەڵ و پێکەڵ دەبێ و ڕیسی بەکاوەخۆ و لەسەرخۆییمان لێ ‏دەبێتەوە بە خوری و ئەوی هەشمانە هەڵدەوەشێتەوە.‏
روویداوە و روودەدات کە لەبەر گوشاری زۆر و هەمەلایەنە لەسەر کوردایەتی ناچاربین لە ‏قۆناغێکدا تەنها بۆ یەکسانی کار بکەین، جا بە گۆڵی بەرامبەر بێت یان بێ گۆڵ، واتا ‏تۆڕی هەردوولا بە پاکی لێی دەربچن. گرنگ ئەوەیە ئومێد هەر هەبێ و دەستبەردار نەبین.
‏لەم سەد ساڵە کەم نین ئەو جارانەی هەموو ئیشی حەریفەکانی کوردایەتی کارکردن بووە ‏بۆ پاراستنی دامەزراوەکە و هێز و باسکەکانی، تا دەورانێکی کورت یان درێژ، کە زەمینە ‏لەبارترە بۆ تێهەڵچوونەوە و تۆمارکردنی خاڵ و گۆڵ و بەدەستهێنانی پانتایی فراوانتر. ‏
کوردایەتی دەربەست هەر دەبێ وابێ، ئەگینا دیاردەکە وەک بە هەدەردان و بەفیڕۆچوونی ‏سەرمایە دەقەبڵێنرێت. ‏
رێک بە حوکمی ئەزموونی سەد ساڵەی ئاماژە بۆکراو دەزانین بە هەدەرداران هەر ئەوانەشن ‏کە پشتیان لە رێبازی میللەتەکەمان کردووە، پشتیان لە کوردایەتی ڕاستەقینە کردووە و پشتیان پێوە نەیەشاوە، ئەمەش توانج نییە لەم نەوە یان ئەوی تر، بەقەدەر ئەوەی ‏دەستنیشانکردنی ئاڕاستەکانن، جا کوڕ و کچی هەر نەوەیەک بن. وردەکاری هەر پرسێک و ‏وردبوونەوە لەهەر پێشهاتێک پێمان دەڵێت گرژی و جەمسەرگیری و هەڵچوونی تاکەلایەنە ‏و بێ بنەما زیانە لە کوردایەتی و بەڵگەشە لەسەر ئەوەی وانەکانی پانزە ساڵی رابردوو ‏هیچی لێ شین نەبووە و کارێکی نەکردووە کە بێ زیان و تەلەف ، هەر بە ژیری و ‏لێوەشاوەیی، ئەزموون وەربگرین و پەند و وانە فێربین بێ ئەوەی ببین بە پەند.‏
جا جیاوازی نێوان پەند وەرگرتن و بوونە پەند رێک دوو ئاراستەی پێکان (ئەنگاوتن) و ‏پێکان( زامداری و کەوتن) نیشان دەدەن. ‏
هەر دەبێ نیاز و تەمەننامان بێت کە بژاردەی یەکەم بین بۆ ئەوەی کوردایەتی بپەڕێتەوە بۆ ‏کەنارەکەی تر کەناری ئارامی و ناوەڕاستی تێهەڵچونەوەی باشتر بۆ ئەرکەکانی لەوەوپاش.‏
ئێمە ئێستا لە دۆخە هەرە هەستیارەکە دەژین کە دونیا و دەوروبەر جەنگی مەغڵوبەیان ‏بەرپا کردووە. بۆیە جگە لە حەریف و دەستەبژێرەکانی کوردایەتی، بە دامودەزگا ‏جیاجیاکانیانەوە، میدیا و سەکۆکانی سۆشیال میدیاش، بیانەوێ یان نا، ئەوانیش ‏بەرپرسیارن و چمکێکی ئەرکەکەیان دەکەوێتە سەر شان. ئەوانیش گەرەکە رامانی ‏کوردانەی سەنگینیان هەبێ کە نە خەڵک بترسێنن و نە هەموو شتێک بە نۆرماڵی ببینن و ‏جۆرێک لە خەپاندن و گێلسازی پەیڕەو بکەن. بابەتەکە ورد و هەستیارە، یاری ماڵە ‏باجێنە، یان تەنانەت گەمەی ریاڵ و بەرشەلۆنەش نییە، بەڵکو شەڕ و بەریەککەوتن و ‏کوشتارە و چەند خۆ بپارێزین و بێ لایەن بین پریشکمان هەر بەردەکەوێت. گرەوەکە ‏ئەوەیە کەمترین بێت ، گەمارۆی لێکەوتەکانی بدەین و رۆژی دواتر ببینین و ‏هەڵیبسەنگێنین تا ئەوەی کاری دواتر ڕاپەڕێنین.‏