عیماد ئەحمەد 12:28 PM - 2026/09/20

سەفەری وەفدی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بۆ تاران، لە کاتێکدا ئەنجامدرا کە ناوچەکە بەناو ئاڵۆزی و گۆڕانکاریی خێرادا گوزەر دەکات. هەر رووداوێک دەتوانێت دەرگایەک بۆ ئارامیی بکاتەوە، یان ئاگری شەڕێکی تر خۆش بکات. لە دۆخێکی ئاوادا، گفتوگۆ بۆ یەکێتی وێڕای ئەوەی بژاردەیەکی ئەقڵانییە، بەرپرسیارێتییەکی سیاسی و مێژووییشە.
پەیوەندیی نێوان یەکێتی و کۆماری ئیسلامیی ئێران، پەیوەندیی رۆژێک، یان قۆناغێک نییە. ئەم پەیوەندییە رەگی لە مێژوو، جوگرافیا و ساڵانی خەباتدا داکوتاوە. ئێمە تەنیا سنوورمان هاوبەش نییە؛ بەڵکو لە ساڵانی خەبات دژبە رژێمی بەعس و دیکتاتۆرییەتدا، یادەوەری و قوربانیی هاوبەشیشمان هەیە.
شێواز و ئاستی پێشوازیی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە سەرۆک و وەفدی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان،  لە رووی ئاست و پێشوازی و پڕۆتۆکۆلەوە نایاب و دەگمەن بوو . بێجگە لە رێبەری کۆماری ئیسلامی، کە بەهۆی بارودۆخی تایبەتیی خۆیانەوە، لەگەڵ هەموو سەرکردە باڵاکانی کۆماری ئیسلامیدا کۆبوونەوەمان کرد. ئەمەش نیشانەی قووڵیی پەیوەندیی مێژوویی و  دەرخەری گرنگیی پێگەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە لەلایەن تارانەوە.
سەرۆک مام جەلال ئەندازیاری ئەم پەیوەندییە بوو. ئەو بە دیدێکی دوورمەودا دەیزانی کە کوردستان ناتوانێت پشت لە جوگرافیای خۆی بکات، هەروەها دەیزانی دراوسێیەتی راستەقینە بە رێزگرتن لە یەکدی، پاراستنی بەرژەوەندیی هاوبەش و گفتوگۆی راشکاوانە بەردەوام دەبێت.
ئەمڕۆ سەرۆک بافڵ و سەرکردایەتیی نوێی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بەرپرسیارانە ئەو میراتە دەپارێزن و لەگەڵ پێداویستییەکانی ئەم قۆناغەدا دەیگونجێنن. بۆ یەکێتی پاراستنی پەیوەندیی لەگەڵ دراوسێکاندا گرنگە؛ لەوەش گرنگتر ئەوەیە لە چوارچێوەی بەرژەوەندیی گەل و نیشتمان و هەرێمەکەماندا بێت.
لە دیدی ئێمەوە نابێت مێژووی هاوبەش تەنیا لە یادەوەرییدا بمێنێتەوە؛ دەبێت بگۆڕدرێت بۆ هاوکارییەکی راستەقینە لە بوارەکانی پەیوەندیی سیاسی، ئەمنی و ئابووریدا.
کردنەوەی دەروازەی نوێی نێودەوڵەتی، ئاسانکردنی بازرگانی و هاتوچۆ و دروستکردنی پڕۆژەی هاوبەش، دەتوانن ژیانی خەڵکی هەردوولا باشتر بکەن. سنوور دەبێت شوێنی ئاڵوگۆڕی بەرژەوەندی بێت، نەک هێڵێک بۆ ترس و نائارامی.
مەترسیی سەرهەڵدانەوەی داعشیش هێشتا کۆتایی نەهاتووە. ناوچە شاخاوییەکان، بەهۆی دژواریی جوگرافیاوە، دەتوانن ببنە پەناگەی گروپە تیرۆریستییەکان و مەترسی بۆ هەردوولا. بۆیە چالاککردنەوەی لیژنە هاوبەشەکان و بەردەوامبوونی ئاڵوگۆڕی زانیاری، پێویستییەکی ئەمنییە و بۆ ئارامی و سەقامگیریی هەرێم و ئێران گرنگ و پێویستن.
دۆستایەتیی راستەقینە ئەوەیە، لە دیدار و گفتوگۆ فەرمی و باڵاکاندا، بە راشکاویی نیگەرانییەکان بگوترێن و هەردوولا پێکەوە بەدوای چارەسەرییەکاندا بگەڕێن. ئێمە جەختمان کردەوە کە سەروەریی خاکی عیراق و هەرێمی کوردستان، دەبێت رێزی لێ بگیرێت. لە هەمانکاتدا، رێگەش نادەین هیچ لایەنێک خاکی هەرێم بۆ هەڕەشەکردن لە دراوسێکان بەکاربهێنێت.
یەکێتی، بەهۆی مێژووی پەیوەندییەکانییەوە، دەتوانێت پەیام و دیدگای ئاشتی بگەیەنێت و رۆڵێکی ئارامکەرەوە ببینێت. دەشزانین کە بەرژەوەندیی گەلی کوردستان لەوەدایە هەرێم نەبێتە مەیدانی شەڕی کەسانی تر و خاکەکەی بۆ لێدان و وەڵامدانەوە بەکارنەهێندرێت.
سەفەری تاران دەرفەتێک بوو بۆ نوێکردنەوەی متمانە، گفتوگۆی راشکاوانە لەسەر نیگەرانییەکان و بەرژەوەندییە هاوبەشەکان و گەشەپێدانی پەیوەندییەکان. پەیوەندی، تەنیا بە یادکردنەوەی رابردوو بەهێز نامێنێتەوە؛ بە هەڵسوکەوتی بەرپرسیارانە لە ئێستا و دروستکردنی متمانە بۆ داهاتوو بەردەوام دەبێت.
لە روانگەی ئێمەوە، ئەگەر مێژوو چرای رووناککردنەوەی رێگە بێت و بەرژەوەندیی گەلان پێوەری بڕیاری دروست بێت، ئەوا دەکرێت سنووریش لە هێڵی ترسەوە ببێتە پردێک بۆ ئاشتی، ئاسایش و سەقامگیری و گەشەپێدان.