هەرێم عەبدوڵا 10:12 PM - 2026/07/17

کورد چی بکات بۆ ئەوەی پریشکی شەڕی بەرنەکەوێت؟

هەرێم عەبدوڵا 

ئەمە گرنگترین پرسیاری سەردەمە. لە دنیایەکی پڕ لە ململانێی نێوان زلهێزەکان، مانەوەی کورد پێویستی بە "دبلۆماسییەتی زیرەک" و "تەبایی ناوخۆ" هەیە. بۆ ئەوەی پریشکی شەڕ دەرەنجامەکەی ئاگر لە ماڵی کورد بەرنەدات، پێویستە ئەم خاڵانە لەبەرچاو بگیرێن:
١. یەکگرتوویی ناوخۆیی (کۆڵەکەی مانەوە):
تاوەکو ماڵی کوردی دابەش کراو بێت بەسەر بەرەی جیاوازدا، زلهێزەکان و دراوسێکان دەتوانن کارتەکانی گوشار بەکار بهێنن. یەکخستنی هێزی پێشمەرگە و یەکدەنگی لە سیاسەتی دەرەکیدا، یەکەم قەڵغانە بەرامبەر بە هەر شەڕێکی ناوچەیی.
٢. دبلۆماسییەتی بێلایەنیی چالاک:
پێویستە هەرێمی کوردستان و هێزە کوردییەکان لە هاوکێشەی شەڕی نێوان ئەمەریکا و ئێراندا، سیاسەتی "دوورەپەرێزیی چالاک" بگرنە بەر. واتە، نابێت کورد ببێتە هۆکارێک بۆ ئەوەی خاکی کوردستان بەکاربێت بۆ لێدانی ئێران، وە نابێت ببێتە ئامرازێکیش بۆ جێبەجێکردنی ئەجێندای ئەوان لە ناوخۆی کوردستان.
٣. بەهێزکردنی ئابووریی ناوخۆیی:
شەڕ لە ناوچەکەدا تەنها بە چەک ناکرێت، بەڵکو بە برسیکردنیش دەکرێت. کورد پێویستە ئابوورییەکی وا بنیاد بنێت کە بەند نەبێت بە تەنها یەک سەرچاوە یاخود یەک لایەنی سیاسی. خودبژێویی (Self-sufficiency) لە بواری وزە و خۆراکدا، دەتوانێت ئاستی کاریگەریی گوشارە دەرەکییەکان کەم بکاتەوە.
٤. بەنێودەوڵەتیکردنی کێشەی کورد:
پێویستە کورد کێشەکەی خۆی لە چوارچێوەی بەرتەنگی "کێشەی ناوخۆیی وڵاتان" دەربهێنێت و بیباتە ناو چوارچێوەی پاراستنی مافی مرۆڤ، سەقامگیریی ناوچەیی، و دیموکراسی. کاتێک دۆزی کورد دەبێتە دۆزێکی جیهانی، تێچووی شەڕکردن لە دژی کورد بۆ نەیارەکان قورس دەبێت.
کۆتایی
مێژوو ئەوەمان فێر دەکات کە زلهێزەکان هیچ کاتێک دیاری بۆ کەس پێشکەش ناکەن. کورد ناتوانێت بە "تەما و هیوای باش" قەناعەت بە زلهێزەکان بهێنێت. ئەوەی قەناعەتیان پێ دەکات، تەنها "هێز" و "ژیرانە جوڵانەوەیە".
ئێمە ناتوانین جیۆپۆلیتیکی ناوچەکە بگۆڕین، بەڵام دەتوانین هەڵوێستی خۆمان لە نێو ئەو جیۆپۆلیتیکەدا ڕێک بخەین. پریشکی شەڕ لە ناوچەی ئێمە هەمیشە بوونی هەیە؛ ئەوەی کە دەتوانێت ماڵی کورد بپارێزێت، نەک تەنها خۆدوورگرتنە، بەڵکو بوونی ستراتیژێکی نیشتمانییە کە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە لە سەرووی هەموو ململانێیەکی حزبیدا دادەنێت