کەناڵی ئاسمانی گەلی کوردستان

  Live

هەواڵەکان

مافێ چارەنڤیس ئارمانجا ستراتیژییا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان

.

09:52 PM - 29/05/2024

مافێ چارەنڤیس ئارمانجا ستراتیژییا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان  

پەڕلەمانتار/ ئیمان ئامێدی 

دۆزا كوردی ئێكە ژ وان پرسێن هەرە گرنگێن سیاسیێن ژ دەستپێكا چەرخێ بیستێ و هەتا ئەڤرۆ ژی بووینە جهێ گرنگیدان و ل سەر راوەستانا وەڵاتێن ئەقلیمی و جیهانی، دچوارچووڤێ عیراقێدا و هەر ژ دامەزراندنا ڤێ دەولەتێ ل ساڵا 1921 بەردەوام پەیوەندیێن كورد و حكوماتێن ئێك ل دویف ئێكێن بەغدا د ئەڤرازی و نشیڤیان دا دەرباز دبوون، زنجیرەكا شۆرەشێن كوردی ل عیراقێ بەرپابوون، بەلێ دئەنجامدا و ژ ئەگەرێ گوهرینكاریێن ستراتیژیێن ل دەڤەرێ پەیدا دبوون، هیچ شۆرەشەك ژوان نەبوو فاكتەرێ مسوگەركرن و چەسپاندنا مافێن گەلێ كورد،  ژبەركو وەڵاتێن ئەقلیمی و جیهانی دۆزا كوردی  وەكو كارتەكا فشارێ بۆ بەرژەوەندیێن خۆ بكاردئینا، دهەمان دەمدا وەڵاتێن ئەقلیمی و داگیركەرێن كوردستانێ بزاڤێن چەكداریێن رزگاریخوازێن كوردی ل هەر چوار پارچان دکرنە ئاڵاڤەك بۆ هەڤڕكیێن خۆ یێن سیاسی، و بدرێژییا مێژووییا نووێ رێككەفتنێن ڤەشارتی دناڤبەرا وان وەڵاتێن داگیرکرێن کوردستانێدا هەبوون و هەنە بۆ رێگریێ ل هەوڵێن گەلێ كورد دا نە گەهیتە ئارمانجێن خۆ یێن نەتەوی و نیشتمانی و نە بیتە خودان دەولەتەكا ئازاد و سەربخۆ.

نموونە ل سەر ڤێ راستیێ پشتەڤانییا ئەمریكا بۆ دۆزا كوردی ل باشوورێ کوردستانێ دناڤبەرا ساڵێن 1972 ـ 1974 دا، بەرچاڤترین روودانێن مێژوویا نووییە، کو د وێ قۆناغێدا کورد ببوونە هێزەکا کاریگەر ل دەڤەرا ڕۆژهەلاتا ناڤین، بەلێ كارلێکرن و بەڕژەوەندیێن وەڵاتێن ئەقلیمی ل ساڵا 1975 ئەو پشتەڤانییا ئەمریکا ژ مەبەستێن وێ ڤاڵاكر و ئەمریكا نەچاركر دەست ژ دۆزا كوردی بەردەت و بەرۆڤاژی هەلۆیستێ خۆ چاڤدێری و سەرپەرشتییا رێككەفتنا جەزائیر بكەت دناڤبەرا عیراقێ و ئیرانێدا و مەزنترین شۆرەشا چەكداری و جەماوەرییا كوردی ل باشوورێ كوردستانێ دماوەكێ كێم دا هاتە هەڵوەشاندن.

هێژ هەلەموورا شۆرەشا ژناڤچوویی سار نە ببوو، بەڕژەنگێن بزاڤەكا نووییا رزگاریخوازی یا كوردستانی ل شامێ دیار بوون، ئەوژی دامەزراندنا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان بوو ل ئێكێ خزیرانا ساڵا 1975 ژلایێ سەرۆك جەلال تاڵەبانی و هژمارەكا سیاسەتمەدار و سەركردێن ناڤدار و خودان باوەر ب دۆزا كوردی، و ل ئێكی خزیرانا ساڵا 1976 شۆرەشا نووی یا گەلێ كوردستانێ هاتە بەپاكرن.

ژ ئێكەم پێنگاڤا دامەزراندنێ ئێكەتی نیشتمانی كوردستان درویشم و ئارمانجێن شۆرەشا نووی ل گورەی خواستێن وی سەردەمی گوهارتن، مافێ چارەنڤیس كرە ئارمانجەكا ستراتیژییا شۆرەشا نووی و دهەموو قۆناغ و پێڤاژوویا تێكۆشانا خۆدا ئێكەتیێ پێداگیری ل سەر وی مافێ نەتەوی و نیشتمانی كرییە.

ئاشتی و دیموكراسی و مافێ مرۆڤ و مافێ چارەنڤیس ئەو بنەما و پرنسیپن یێن هزر و فەلسەفا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان لسەر هاتینە ئاڤاكرن، و مافێ چارەنڤیس چەقێ سیاسەت و خەباتا ئێكەتیێ یە هەر ژ دەمەزراندنێ و هەتا ئەڤرۆ، دگشت كۆنگرە و پلینۆمێن خۆدا ئێكەتیێ هەر ئەو پرسە كرییە درویشمەكێ خۆ یێ سەرەكی، و د پێنجەم كۆنگرەدا دیسان پێداگیری لسەر كرییە.

ئێكەم بەندێ بەشێ دوویێ ژ پەیرەو و پرۆگرامێ پێنجەم كۆنگرێ خۆدا، ئێكەتی نیشتمانی وەكو حزبەكا سۆشیال دیمۆكرات جەخت لسەر ئارمانجێن خۆ یێن نەگۆڕ و ستراتیژی كرییە و ژ وان ژی مافێ چارەنڤیس.

هەڵبەت ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ئەو درویشمە ژ ڤاڵاتیێ نە بلند كرییە، بەلكو پشتبەستی ب هژمارەكا بریارێن رێكخراوا نەتەوێن ئێكگرتی رێککەفتنێن جیهانی كرییە كو ل پشتی شەرێ جیهانیێ دوویێ دەرچووینە و تێدا دانپێدان ب ماڤێ چارانڤیسێ گەلێن بندەست و ستەم لێکری کریە

رێكخراوا نەتەوێن ئێكگرتی ب رێیا كۆمەڵا گشتی و لژێر فشار و خورتبوونا بزاڤێن سیاسی و رزگاریخوازیێن چەكداری ئەوێن ژلایێ نەتەوە و كەمینەیێن ستم لێكری ڤە سەرهەلددان، زنجیرەكا بریارێن گرێدای ب چارەنڤیسێ وان نەتەوە و كەمینێن نەتەوی و ئایینی و رەگەزی دەرێخستن، ژ وان ژی:ـ

ـ بریارا ژمارە 421 یا ساڵا 1950، د وێ بریارێدا نەتەوێن ئێكگرتی رێ و شێوازێن رەوا بۆ مسوگەركرنا مافێ چارەنڤیسێ گەلێن ستەم لێكری دیاركرن.

ـ بریارا ژمارە 545 یا ساڵا 1952 مافێ چارەنڤیس بۆ گەلێن ژێردەست مسوگەر دكەت.

ـ بریارا ژمارە 2625 یا ساڵا 1970 كو یا تایبەتە ب پەیوەندیێن دناڤبەرا وەڵاتان دا و ل گورەی پرنسیپێن نەتەوێن ئێكگرتی یا گرێدایە ب مافێ چارەنڤیسێ گەلان ڤە

ـ بریارا ژمارە 2787 یا ساڵا 1972 كو تێدا نەتەوێن ئێكگرتی جەخت لسەر مافێ گەلێن بن دەست كرییە چارەنڤیسێ خۆ د ئازادی و سەرخوبوونێدا دیار بكەن.

- د بریارا 3973 یا ساڵا 1973 دا، كۆمەڵا گشتییا نەتەوێن ئێكگرتی داخواز ژ سەرجەم وەڵاتێن ئەندام كر دانپێدانێ ب مافێ گەلان بكەن بۆ دیاركرنا چارەنڤیس و سەربخۆیێ. 

زێدەباری وان بریاران، چەندین رێككەفتن و بریارێن جیهانی و نێڤدەولەتی مافێ چارەنڤیس بۆ گەلێن بندەست و ستەم لێكری فەراهەم كرییە.

دقووناغا دامەزراندنێدا، سەرۆک مام جەلال و ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ژی پشتبەستی ب وان بریار و رێككەفتنێن نێڤدەولەتی و جیهانی دکر د خەباتا خۆدا و مافێ چارەنڤیسێ گەلێ كوردستانێ كرییە ئامانجەكا سەرەكی و ستراتیژی و نەگۆڕ و ژبلی ئێکەتی نیشتمانی هیچ حزب و لایەنەکێ دی یێ کوردستانی ئەو مافێ چارەنڤیس نە کرییە د ستراتیژیەت و ئارمانجێن خۆ دا.

لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان شەیری بکە

سەرەوە